Άρθρο γνώμης

Του Νίκου Σπ. Ζέρβα,

Υπ. Διδάκτορα Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο ανασχηματισμός αποτελεί μερική μεταβολή της κυβερνητικής σύνθεσης, η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κυβερνητικού έργου. Αποτελώντας ουσιαστικά προνόμιο του εκάστοτε πρωθυπουργού, οι αναδιατάξεις του κυβερνητικού σχήματος, που επέρχονται από αντικαταστάσεις των μελών του, διενεργούνται προς όφελος της αποτελεσματικής λειτουργίας του φορέα της εκτελεστικής εξουσίας και κατ’ επέκταση του διοικητικού συστήματος ενός κράτους. Στο ελληνικό πολιτικό γίγνεσθαι, ωστόσο, οι ανασχηματισμοί είναι διαχρονικά συνδεδεμένοι και με τον εκλογικό κύκλο, το χρονικό διάστημα, δηλαδή, προ της διεξαγωγής νέων εθνικών εκλογών.

Κατά τη διάρκεια κάθε σχεδόν προεκλογικού έτους στο ελληνικό κράτος, ήδη από τη δεκαετία του 1980, μαζί με τη σημαντική αύξηση των δημοσίων δαπανών, εντοπίζεται και η διενέργεια ανασχηματισμών, που συνήθως αύξαναν τον συνολικό αριθμό των κυβερνητικών μελών. Συγκεκριμένα, ενόσω μετά από τις εκλογές του Οκτωβρίου 1981 η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ απαρτιζόταν από 42 μέλη, το 1984 ο αριθμός τους έφθασε τα 52. Κατά την επόμενη κυβερνητική περίοδο, παρόλο που η νέα κυβέρνηση Παπανδρέου απαριθμούσε αρχικά 41 μέλη, στα τέλη του 1988 το σύνολό τους έφθασε τα 57, αριθμό-ρεκόρ στην ελληνική κυβερνητική ιστορία. Στην ίδια πεπατημένη πορεύθηκαν στις επόμενες δεκαετίες και τα κυβερνητικά σύνολα του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Κώστα Σημίτη. Το μεν πρώτο, καίτοι έπειτα από την εκλογική αναμέτρηση του Απριλίου του 1990 αποτελείτο από 42 υπουργούς και υφυπουργούς, στα τέλη του 1992, κατόπιν ενός σαρωτικού ανασχηματισμού για την αντιμετώπιση της κυβερνητικής κρίσης που είχε προκληθεί από το «μακεδονικό» ζήτημα, στελεχώθηκε από 55 μέλη. Στα δε κυβερνητικά σχήματα Σημίτη της περιόδου 1996-2004, παρόλο που συνήθιζαν να απαρτίζονται από 43 κυρίως μέλη, λίγους μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές του Μαρτίου του 2004 ο αριθμός τους έφθασε στα 48. Αντίστοιχες αυξητικές τάσεις πάντως διαπιστώνονται και στη σύνθεση των κυβερνήσεων συνεργασίας της τελευταίας επταετίας.

Καταρχάς, ενόσω η σχηματισθείσα τον Ιούνιο του 2012 τρικομματική συγκυβέρνηση απαρτιζόταν από 40 μέλη, έναν χρόνο αργότερα και παρά την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ από τον κυβερνητικό συνασπισμό, ο αριθμός τους ανήλθε στα 42. Κατά το προεκλογικό δε 2014, δεδομένης της αδυναμίας εκλογής νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, το σύνολό τους εκτοξεύθηκε στα 48. Από την άλλη, παρόλο που η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ όταν ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά της τον Ιανουάριο του 2015 απαριθμούσε μόλις 38 μέλη, τον Νοέμβριο του 2016, κατόπιν των νέων εθνικών εκλογών του 2015 αλλά και της εκτεταμένης αναδιάταξης της κυβερνητικής σύνθεσης εκείνου του μήνα, αποτελείτο από 49 υπουργούς, αναπληρωτές υπουργούς και υφυπουργούς. Τον Αύγουστο του 2018, μάλιστα, οπόταν η χώρα άρχισε να εισέρχεται επισήμως σε προεκλογικούς ρυθμούς, ο συνολικός αριθμός των κυβερνητικών μελών διαμορφώθηκε στα 54. Στα ίδια επίπεδα, τέλος, κινήθηκε και ο προσφάτως διεξαχθείς ανασχηματισμός, όπου την ανάγκη αντικατάστασης των αποχωρησάντων από την κυβέρνηση στελεχών των ΑΝΕΛ, λόγω της συμφωνίας των Πρεσπών, συνόδευσε η πρωθυπουργική βούληση για ένα μικρό άνοιγμα προς την παπανδρεϊκή κεντροαριστερά.

Κοντολογίς, σε όλη σχεδόν τη μεταπολιτευτική περίοδο οι ανασχηματισμοί τείνουν να ακολουθούν τον εκλογικό κύκλο. Αντί για την επίτευξη κυβερνητικής αποτελεσματικότητας και τη διασφάλιση της συνέχειας της διοικητικής δράσης, στη διενέργειά τους υπερτερούν προσωπικές ιδιοτέλειες και πολιτικές σκοπιμότητες. Ως εκ τούτου, το ελληνικό κράτος βυθίζεται καθόλη τη διάρκεια της τελευταίας 40ετίας στη δίνη του ‘υπουργειοπληθωρισμού’, της πλασματικής, δηλαδή, αύξησης του αριθμού των υπουργείων εξαιτίας του πολλαπλασιασμού των έτερων των υπουργών κυβερνητικών αξιωμάτων. Για το λόγο αυτό, ενώ στα κυβερνητικά σχήματα των υπολοίπων ευρωπαϊκών κρατών ο συνολικός αριθμός των μελών τους δύσκολα ξεπερνά τα 30, στην Ελλάδα υπερβαίνει συχνά τα 45, ή ακόμα και τα 50. Κατά συνέπεια, οι εκπορευόμενες από την πληθώρα των κυβερνητικών μελών επικαλύψεις και συγκρούσεις αρμοδιοτήτων, όπως και το έλλειμμα κυβερνητικού συντονισμού, πλήττουν βάναυσα την κυβερνητική αποτελεσματικότητα, στην επίτευξη της οποίας αποσκοπούν μόνο φαινομενικά οι κατά καιρούς πραγματοποιούμενοι ανασχηματισμοί.

Σε χαμηλό επίπεδο η απορρόφηση της παραγωγής

Σε συνάντηση εργασίας των μελών του International Kiwifruit Organisation-IKO συμμετείχαν οι εκπρόσωποι της Άτυπης Διεπαγγελματικής Ομάδας Ακτινιδίου υπό τον συντονισμό και την υποστήριξη του Συνδέσμου Εξαγωγέων-ΣΕΒΕ Χρήστος Κολιός και Ζήσης Μανώσης, στο πλαίσιο της κλαδικής έκθεσης Fruit Logistica 2019 στο Βερολίνο.

Σκοπός της Ομάδας στην οποία συμμετέχουν αντιπροσωπευτικοί παραγωγοί και τυποποιητές/διακινητές με Συντονιστή το Μέλος ΔΣ ΣΕΒΕ κ. Κολιό είναι η ίδρυση και αναγνώριση Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ακτινιδίου.

Η καλλιέργεια του ακτινίδιου συμβάλλει σημαντικά στην αγροτική οικονομία της χώρας μας και τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει αυξητικές τάσεις στις νέες φυτεύσεις, το δε ακτινίδιο είναι δεύτερο στις ελληνικές εξαγωγές  καρπών και νωπών φρούτων με μερίδιο 13,6% στο σύνολο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κλάδου, περίπου το 90% της παραγωγής ετησίως εξάγεται, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον στην 3η θέση παγκοσμίως των παραγωγών χωρών ακτινιδίου.

Σκοπός της συνάντησης ήταν η συζήτηση μεταξύ των μελών του ΙΚΟ για τα θέματα και τις προοπτικές του κλάδου σε διεθνές επίπεδο, όπως η παραγωγή ακτινιδίου 2018 και η πορεία εμπορίας του για το Βόρειο Ημισφαίριο, η πρόβλεψη παραγωγής για το Νότιο Ημισφαίριο, η δημιουργία του ΙΚΟ website και η επόμενη διοργάνωση του Ετήσιου Συνεδρίου ΙΚΟ τον ερχόμενο Σεπτέμβριο στην Ιταλία. Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, τις ΗΠΑ, τη Χιλή και τη Νέα Ζηλανδία.

Κεντρικά σημεία τα οποία συζητήθηκαν και αφορούν τον ελληνικό κλάδο του ακτινιδίου ήταν:

-Η απορρόφηση των ακτινιδίων κινήθηκε σε χαμηλά επίπεδα λόγω της μακράς διάρκειας της εμπορικής σεζόν του Νότιου ημισφαιρίου έως και τα  μέσα  του Ιανουαρίου  2019.

-Υπάρχει  προβληµατισµός στους κόλπους του ΙΚΟ για την παρουσία του «απρόβλεπτου» Ιράν, για το οποίο δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία παραγωγής, ωστόσο είναι βέβαιο ότι έχει µπει δυναµικά στο παιχνίδι της καλλιέργειας του ακτινιδίου, καθώς πέρυσι έγιναν οι πρώτες εισαγωγές στην Ευρώπη, η οποία αποτελεί βασική αγορά για τους υφιστάµενους «παίκτες» του κλάδου.

-Η φετινή εµπορική σεζόν για το ελληνικό ακτινίδιο χαρακτηρίζεται αρκετά δύσκολη σε σχέση με την περσινή, καθώς  διανύουμε την 6η εβδομάδα του 2019 έχοντας αρκετά αποθέματα σε στοκ περίπου  57-60% και με αρκετά ποιοτικά προβλήματα. Επισημαίνεται ότι η Ιταλία που αποτελεί χώρα-βαρόμετρο για τον κλάδο, παρουσίαζε στις 31-01-19 στοκ 64% έναντι 60% κατά την περσινή περίοδο.

-Υπάρχει έντονος προβληματισμός των Ελλήνων παραγωγών, τυποποιητών, εμπόρων και διακινητών ακτινιδίου τι θα συμβεί όταν η Ιταλία επανέρθει στην κανονική της παραγωγή, που έναντι της περιόδου 2014–2016 είναι -27%. Επίσης προβληματισμός υπάρχει και για το τι θα συμβεί από την χωρίς προγραμματισμό φύτευση που γίνεται στην χώρα μας και για το ότι παραδοσιακές αγορές όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Γαλλία πραγματοποιούν φυτεύσεις με σκοπό την διάθεση του προϊόντος στις εγχώριες αγορές τους.

 Να ελεγχθεί η νομιμότητά τους 

Ερώτηση με την οποία ζητούν να γίνουν έλεγχοι στα κανάλια πανελλαδικής εμβέλειας ώστε να διαπιστωθεί εάν τηρείται ο όρος περί τετρακοσίων εργαζομένων ανά κανάλι, όπως ρητά ορίζεται από το Νόμο 4339/2015, κατέθεσαν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ των οποίων και η βουλευτής Πιερίας Μπέττυ Σκούφα, στους υπουργούς Ψηφιακής Πολιτικής και Εργασίας.

Οι βουλευτές ζητούν να γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρούνται οι νόμοι που αφορούν τα εργασιακά δικαιώματα.

Επιπλέον σε άλλη ερώτησή τους προς τους υπουργούς Εργασίας και Οικονομικών, βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζητούν να ληφθούν μέτρα για τον αποκλεισμό χρονίως πασχόντων ασθενών από προσλήψεις στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας, καθώς η προκήρυξη που δημοσιεύτηκε κάνει λόγο για άρνηση προσλήψεων σε όσους «ύστερα από σχετική γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής της, διαπιστωθεί ότι πάσχουν από χρόνιες ασθένειες οι οποίες εμποδίζουν την πλήρη εκτέλεση των καθηκόντων τους».

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι βουλευτές οι προϋποθέσεις πρόσληψης, τις οποίες περιγράφει η προκήρυξη, συνεπάγονται αποκλεισμό από την εργασία ατόμων πασχόντων από χρόνιες ασθένειες, συνιστώντας ευθεία διάκριση και κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και ως εκ τούτου η παραπάνω προκήρυξη αποτελεί παραβίαση της νομοθεσίας της χώρας αλλά και διεθνών συμβάσεων που η χώρα έχει υπογράψει.

Η ερώτηση για τα κανάλια πανελλαδικής εμβέλειας

H ψήφιση, από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, του νόμου 4339/2015 (ΦΕΚ 133/Α/29-10-2015) για τις τηλεοπτικές άδειες, αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα προς την καταπολέμηση του καθεστώτος ακραίας ανασφάλειας, απολύσεων, απλήρωτων δεδουλευμένων και μαύρης εργασίας, που επικρατούσε όλα τα προηγούμενα χρόνια στην πλειοψηφία των ιδιωτικών ελληνικών τηλεοπτικών καναλιών. Όπως ρητά αναφέρεται στο νόμο προκήρυξης των αδειών: «Το προσωπικό των υποψηφίων προς αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου πρέπει να απαρτίζεται τουλάχιστον από: α) τετρακόσια (400) άτομα για άδεια εθνικής εμβέλειας ενημερωτικού χαρακτήρα γενικού περιεχομένου, β) διακόσια (200) άτομα για άδεια εθνικής εμβέλειας ενημερωτικού χαρακτήρα θεματικού περιεχομένου, γ) πενήντα (50) άτομα για άδεια εθνικής εμβέλειας μη ενημερωτικού χαρακτήρα.» (άρθρο 9, παράγραφος 2, Ν.4339/2015), ενώ τυχόν παραβίαση των όσων ο νόμος προβλέπει στο άρθρο 9, επιφέρει ανάκληση της άδειας των παρόχων με απόφαση του Ε.Σ.Ρ. (άρθρο 15, Ν.4339/2015).

Η κατοχύρωση της εργασιακής ασφάλειας

Επειδή πράγματι τα κανάλια εθνικής εμβέλειας χρειάζονται προσωπικό τουλάχιστον 400 εργαζομένων του οπτικοακουστικού τομέα, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν ικανοποιητικά στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη πανελλαδική λειτουργία τους

Επειδή οι προβλέψεις και οι συνέπειες του Νόμου 4339 είναι σαφείς, αναφορικά με τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών τηλεοπτικών καναλιών ως προς τον αριθμό εργαζομένων ανά κανάλι

Επειδή τον τελευταίο καιρό, δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν κρούσματα ομαδικών απολύσεων σε ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια πανελλαδικής εμβέλειας

Επειδή η κατοχύρωση της εργασιακής ασφάλειας και γενικότερα η διασφάλιση των δικαιωμάτων του κόσμου της εργασίας αποτελούν σημαντικά αξιακά προτάγματα της Αριστεράς

➜Ερωτώνται οι κύριοι Υπουργοί

Έχουν γίνει οι απαραίτητοι σχετικοί έλεγχοι στα κανάλια εθνικής εμβέλειας ώστε να βεβαιωθεί ότι τηρείται ο όρος περί τετρακοσίων εργαζομένων ανά κανάλι, όπως ρητά ορίζεται από το Νόμο 4339/2015;

Έχουν γίνει οι απαραίτητοι σχετικοί έλεγχοι στα κανάλια εθνικής εμβέλειας ώστε να βεβαιωθεί ότι τηρούνται και οι λοιποί νόμοι που αφορούν τα εργασιακά δικαιώματα, όπως αυτά προβλέπονται από τη νομοθεσία (πχ. νομοθεσία περί υπερωριών κλπ.);

Η ερώτηση για τον αποκλεισμό χρονίως πασχόντων ασθενών από προσλήψεις στην Εθνική Τράπεζα

Όπως αναφέρουν στην ερώτηση τους οι βουλευτές, την 1.11.2018 η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος δημοσίευσε προκήρυξη για την πρόσληψη προσωπικού το οποίο πρόκειται να καλύψει ανάγκες μονάδων διοικήσεως με μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών. Στην ανακοίνωση αυτή αναφέρεται ότι: «Η Τράπεζα θα αρνηθεί την πρόσληψη υποψηφίων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Κανονισμού Εργασίας της, καθώς και, όσων, ύστερα από σχετική γνωμάτευση της Υγειονομικής Επιτροπής της, διαπιστωθεί ότι πάσχουν από χρόνιες ασθένειες οι οποίες εμποδίζουν την πλήρη εκτέλεση των καθηκόντων τους».

Οι προϋποθέσεις πρόσληψης, τις οποίες περιγράφει η παραπάνω προκήρυξη, όπως επεσήμανε και η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία, συνεπάγονται αποκλεισμό από την εργασία, ατόμων πασχόντων από χρόνιες ασθένειες, συνιστώντας ευθεία διάκριση και κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και ως εκ τούτου η παραπάνω προκήρυξη αποτελεί παραβίαση της νομοθεσίας της χώρας αλλά και διεθνών συμβάσεων που η χώρα έχει υπογράψει.

Θεμελιώδες δικαίωμα η εργασία

Επειδή, η υπεράσπιση των δικαιωμάτων στην εργασία των συμπολιτών που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις και από αναπηρίες, προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία

Επειδή η σοβαρότητα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων στην εργασία, των συμπολιτών που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις και από αναπηρίες, καταδεικνύεται – πέραν των ειδικών νομοθετικών ρυθμίσεων - και από την σχετική αναφορά του Συντάγματος, το οποίο στο Άρθρο 21, παράγραφο 6 ορίζει ότι «τα άτομα με αναπηρίες έχουν δικαίωμα να απολαμβάνουν μέτρων που εξασφαλίζουν την αυτονομία, την επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή της στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας»

Επειδή το παράδειγμα υπεράσπισης των δικαιωμάτων στην εργασία πρέπει πρωτίστως να το δίνουν οι μεγάλοι οργανισμοί με σημαντικό κύκλο οικονομικών εργασιών και ειδικό συμβολικό βάρος, όπως η Εθνική Τράπεζα, που αυτοχαρακτηρίζεται ως «η Τράπεζα της Ελληνικής Οικογένειας», καθώς ελέγχει το ¼ της λιανικής τραπεζικής και εμφάνισε σύνολο ενεργητικού το 2017, 64.768.000 ευρώ

Ερωτώνται οι κ.κ Υπουργοί:

Τι μέτρα προτίθενται να λάβουν για να διορθωθεί η προκήρυξη για την πρόσληψη προσωπικού που η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος δημοσίευσε την 1.11.2018, προκειμένου η προκήρυξη αυτή να συμμορφωθεί με το Σύνταγμα και την εθνική νομοθεσία;