Στη Συνεταιριστική Τράπεζα Πιερίας το Φεστιβάλ Ολύμπου

Την Συνεταιριστική Τράπεζα Πιερίας που αποτελεί επίσημο χορηγό του Φεστιβάλ Ολύμπου, επισκέφθηκαν ο πρόεδρος του Οργανισμού Φεστιβάλ Ολύμπου (ΟΡ.ΦΕ.Ο.) Γρηγόρης Παπαχρήστος και ο οικονομικός σύμβουλος-οικονομολόγος Αντώνιος Οδ. Μανωλόπουλος.

Η επίσκεψη πέρα από το εθιμοτυπικό μέρος, μιας και οι εκπρόσωποι του Οργανισμού ευχήθηκαν και συνεχάρησαν το νέο γενικό διευθυντή της Τράπεζας, Θεοχάρη Βαρυτιμίδη που ανέλαβε το τελευταίο διάστημα τα καθήκοντά του, είχε και διεκπαιρεωτικό χαρακτήρα τραπεζικών συναλλαγών.
Ο ΟΡ.ΦΕ.Ο. ο οποίος στηρίζει κάθε τοπική πρωτοβουλία, διατηρεί και πελατειακή σχέση με τη Συνεταιριστική Τράπεζα Πιερίας.
Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις τόσο για τη λειτουργική πορεία του αξιόλογου πιστωτικού ιδρύματος αλλά και μοχλού ανάπτυξης του τόπου, όσο και για τα πολιτιστικά δρώμενα και ιδιαίτερα για τον απόηχο των παραστάσεων του φετινού 46ου Φεστιβάλ Ολύμπου.
Ανανέωσαν τις προοπτικές συνεργασίας τους και δήλωσαν την αλληλοϋποστήριξη στις πρωτοβουλίες των δύο φορέων, προοπτικές που αποσκοπούν στην οικονομική ανάπτυξη καθώς και στην αναβάθμιση του πολιτιστικού προϊόντος της Πιερίας και όχι μόνο.

Ο τουρισμός, με μία σταθερά αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια, είναι η σημαντικότερη κινητήρια δύναμη της ελληνικής οικονομίας, συντελώντας στην περιφερειακή ανάπτυξη, περιορίζοντας την αστυφιλία, διατηρώντας τις υφιστάμενες και δημιουργώντας νέες βιώσιμες θέσεις εργασίας, στηρίζοντας τα οικογενειακά εισοδήματα καθώς και την κοινωνική συνοχή και βοηθώντας καθοριστικά τους υπόλοιπους τομείς της Εθνικής Οικονομίας (Γεωργία, Μεταφορές, Μεταποίηση, Κατασκευές, Υπηρεσίες κλπ).

Δεν είναι τυχαίο ότι από τα στοιχεία του συστήματος «Εργάνη», διαπιστώνεται με τον πλέον τεκμηριωμένο τρόπο, ότι με την έναρξη της τουριστικής περιόδου και το άνοιγμα των ξενοδοχείων υποχωρούν αυτόματα οι τοπικοί δείκτες ανεργίας ενώ αντίθετα στο τέλος της σεζόν αυξάνονται.

Επίσης πρέπει να σημειωθεί παράλληλα μια σημαντική συμβολή στην γυναικεία απασχόληση, καθόσον γύρω στο 55% των απασχολουμένων στα ξενοδοχεία, είναι γυναίκες, ενώ ο τουριστικός κλάδος έχει αρκετές ειδικότητες χαμηλής εξειδίκευσης γεγονός που βοηθάει ακόμα περισσότερο στην απορρόφηση εργαζομένων και την μείωση της ανεργίας.

Συμπερασματικά είναι ο κλάδος που καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές στηρίζοντας καθοριστικά το εθνικό σύστημα υγείας και πρόνοιας, διαχέει εισερχόμενο εισόδημα δημιουργώντας ζήτηση και κατανάλωση, επενδύει σε νέες δομές αναβαθμίζοντας παράλληλα τις ήδη υφιστάμενες, ενώ παράλληλα βελτιώνει υποδομές και υπηρεσίες αναδεικνύοντας ολόκληρες περιοχές σε διεθνώς αναγνωρίσιμους προορισμούς ανασύροντας τους από την αφάνεια. Δεν είναι τυχαία η τεράστια επίδραση της συγκεκριμένης δραστηριότητας στην τοπική οικονομία. 

Η συμβολή του Τουρισμού στην Ελληνική Οικονομία για το 2017 σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Γιώργο Τσακίρη ανέρχεται πλέον στο 18,63%, έπειτα από έρευνα της Grant Thornton που έγινε για λογαριασμό του ΞΕΕ. Επίσης το ερώτημα «Ποιος επιμένει ακόμα ότι η Ελλάδα είναι μικρή χώρα;» δεν ακούγεται πλέον μόνο από τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) κ. Ι. Ρέτσο στην επισκόπηση του για τις φετινές επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού, αλλά και από πολλούς άλλους οι οποίοι εμπλέκονται έμμεσα ή άμεσα στον Ελληνικό Τουρισμό.

Σύμφωνα με τις παραπάνω εκτιμήσεις οι αριθμοί από μόνοι τους καταδεικνύουν ότι φέτος θα “μοιραστούμε” τελικά την ίδια γη, ούτε λίγο ούτε πολύ, 40 εκατ. άνθρωποι, περίπου 11 εκατ. αυτόχθονες Έλληνες και 29 εκατ. ξένοι επισκέπτες, υπερκαλύπτοντας τον στόχο που είχε τεθεί για 28,5 εκατ. τουρίστες, συμπεριλαμβανομένων των επιβατών κρουαζιέρας. Επίδοση η οποία βασίζεται σε σημαντικό βαθμό – και αυτό μας ενδιαφέρει πολύ εδώ στην Πιερία- στη μέχρι στιγμής διαφαινόμενη αύξηση κατά 800.000 επισκέπτες που εμφανίζεται να καταγράφει φέτος ο οδικός τουρισμός, κυρίως από την Τουρκία και τα Βαλκάνια. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα οι ταξιδιωτικές εισπράξεις να κινηθούν μεν στα 14 δισ. Ευρώ αλλά να είναι όμως κάτω από τον πήχη των 14,5 δισ. ευρώ που είχε τεθεί αρχικά για φέτος με την μέση δαπάνη ανά ξένο επισκέπτη να είναι μεν βελτιωμένη σε σχέση με το 2016, αλλά να υπολείπεται των επιδόσεων του 2015. Αυτά τα στοιχεία σηματοδοτούν την ανάγκη της στροφής στα επόμενα χρόνια σε θέματα που συνδέονται περισσότερο με τα ποιοτικά μεγέθη του Ελληνικού τουρισμού και όχι μόνο με τα ποσοτικά, βελτιώνοντας ολιστικά το τουριστικό μας προϊόν χωρίς να ξεχνάμε ότι το μέσο ελληνικό ξενοδοχείο είναι το μικρό ξενοδοχείο με δυναμικότητα κάτω των 50 δωματίων σε ποσοστό 80% του συνόλου. Επιπλέον το επόμενο διάστημα τίθεται επιτακτικά η ανάγκη ορθολογισμού του φορολογικού πλαισίου και των αντίστοιχων συντελεστών διότι έτσι αποστερούνται από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις κεφάλαια, που θα μπορούσαν επενδυθούν στην αναβάθμιση των υποδομών, δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο νέες θέσεις εργασίας και καλύτερες υποδομές, γεγονός που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε αυξημένη ζήτηση για το προϊόν και έμμεσα σε αύξηση εσόδων, θέσεων εργασίας και κοινωνικού οφέλους για την χώρα.

Η πορεία του Τουρισμού αποτελεί το σημαντικότερο βαρόμετρο και για την οικονομία της Πιερίας, η οποία τα τελευταία χρόνια βασίζεται όλο και περισσότερο σε αυτόν τον τομέα. Σε συνδυασμό με την αναβάθμιση και τον διαφαινόμενο εμπλουτισμό των πτήσεων στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», η Πιερία μπορεί και πρέπει πλέον να στοχεύει, παράλληλα με τις υπάρχουσες, και σε νέες τουριστικές αγορές ώστε να αναβαθμίσει το προφίλ του επισκέπτη στον τόπο μας.

Ο εμπλουτισμός του τουριστικού μας προϊόντος παράλληλα με τις εναλλακτικές του μορφές (θρησκευτικό, περιηγητικό, γαστριμαργικό κλπ) πρέπει να έχει ως κυρίαρχο το στοίχημα της ανάδειξης του Ολύμπου, ώστε να πετύχουμε την επιμήκυνση της τουριστικής μας περιόδου. Επίσης τα επόμενα χρόνια καλούμαστε όλοι μας να λειτουργήσουμε με διαφορετικά standard, χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες και με δεδομένο ότι οι πελατειακές ομάδες που στήριξαν τόσο τον ελληνικό όσο και τον πιερικό τουρισμό στα τελευταία 20-30 χρόνια φθίνουν πλέον τόσο ηλικιακά όσο και «συμπεριφορικά». Θα πρέπει όλοι μας να έχουμε υπόψη ότι νέες πελατειακές ομάδες όπως οι millennials και μεταγενέστερες γενιές όπως η generation z, αλλάζουν τον συμπεριφορικό ταξιδιωτικό χάρτη, εισάγοντας απαιτήσεις για νέα προϊόντα, εστιασμένα περισσότερο στην τεχνολογία και στις community δυνατότητες και λιγότερο στα κλασικά ξενοδοχειακά και τουριστικά προϊόντα. Χαρακτηριστικό της αλλαγής της ταξιδιωτικής συμπεριφοράς των πελατών όταν επιλέγουν ξενοδοχείο, είναι το γεγονός ότι το 95% αναζητούν το γρήγορο wifi και μόλις 2%, τη σάουνα και το hamam, σε αντίθεση με λίγα χρόνια πριν που τα ποσοστά αυτά ήταν τα αντίστροφα.

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθούμε στον επιτελικό ρόλο που διαδραματίζει η Ένωσης Ξενοδόχων Πιερίας στο τουριστικό μας γίγνεσθαι και το πλουσιότατο, πολύπλευρο και επιτυχημένο έργο που έχει να επιδείξει την τελευταία τριετία αποτελώντας άξιο εκπρόσωπο της Πιερίας τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται πολυάριθμες καινοτόμες δράσεις πρωτοφανούς - για επαρχιακή Ένωση Ξενοδόχων – βεληνεκούς που έχουν να κάνουν με την προώθηση και προβολή της Πιερίας, την προβολή του Ολύμπου, την εμπέδωση της τουριστικής συνείδησης, τις εναλλακτικές μορφές τουρισμού, την σύνδεση με τον πρωτογενή τομέα, την κατάρτιση των επαγγελματιών του κλάδου, την αφομοίωση των νέων τεχνολογιών και πολλών άλλων των οποίων ουκ έστι αριθμός, εστιάζοντας αποκλειστικά και μόνο στην αποτελεσματικότητα και όχι στις εντυπώσεις.

Χαρακτηριστικό - αλλά όχι το μόνο-παράδειγμα αυτής της πετυχημένης πορείας είναι η τεράστια επιτυχία της Ένωσης Ξενοδόχων Πιερίας αναφορικά με την έλευση από το 2018 της Thomas Cook στην Πιερία. Ένα γεγονός, το οποίο παρότι δεν έτυχε της ανάλογης προσοχής και προβολής έως σήμερα, θα επιφέρει κοσμογονικές αλλαγές για τον τόπο μας, βάζοντας την “Olympus Riviera” στους καταλόγους ενός παγκόσμιου τουριστικού γίγαντα, και αποτελεί προπομπό και για τους υπόλοιπους -αντίστοιχου βεληνεκούς- «παίκτες» του παγκόσμιου τουρισμού.

Διάβασα στις 17 Σεπτεμβρίου 2017 το εξής «πετυχημένο» : Σήμερα γιορτάζει το ΕΣΠΑ (Ελπίδα, Σοφία, Πίστη και Αγάπη). Ο δικαιολογημένα ειρωνικός τόνος του εμπνευστή ταιριάζει αρκετά με την πραγματικότητα που βιώνει η χώρα όσον αφορά την αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων.

Ήρθε στη μνήμη μου ότι τέτοιες μέρες πριν από δύο χρόνια το έντυπο που κρατάτε στα χέρια σας ήταν αφιερωμένο στην ιδέα του: «Made in Pieria» όπου αναδείξαμε πως πρέπει να υπάρχει το στοιχείο της καινοτομίας και μεταξύ άλλων να συνεννοηθούν οι τοπικοί φορείς προκειμένου το μοντέλο αυτό να περάσει ως κουλτούρα της τοπικής επιχειρηματικότητας. Στην περιοχή μας, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Φάρος Συμβουλευτική που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Επιμελητηρίου Πιερίας, ο κύκλος εργασιών στην Πιερία ανέρχεται σε 1.075.029.659,29 ευρώ ετησίως ενώ οι τομείς που διακινούν το περισσότερο χρήμα είναι η βιομηχανία τροφίμων με 155.468.069,77 ευρώ και η χαρτοποιία με 70.041.118,54. Τέσσερις στις δέκα μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις πανελλαδικά «ελπίζουν» στη μαύρη οικονομία εξαιτίας της παγιοποίησης των υψηλών φορολογικών επιβαρύνσεων (αύξηση προκαταβολής φόρου, ΦΠΑ, ειδικών τελών, φορολογικού συντελεστή στο 29%).

Δεν έχει νόημα λοιπόν να αναμασάμε τις ίδιες συνταγές και να μιλάμε για τετριμμένα πια μέσα χρηματοδοτικών ενισχύσεων αν δεν δούμε «και το δάσος και το δέντρο ταυτόχρονα». Απαιτείται μείωση των τιμών των παραγωγικών συντελεστών. Βλέπουμε τι γίνεται στα σύνορα όπου πιάνουν λεωφορεία με φυτοφάρμακα κ.α. σκευάσματα για τον αγροτικό τομέα στα μπαγκάζια τους. Η αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο κρασί, μείωσε τα έσοδα στο κράτος και αύξησε την παράνομη διακίνηση οινοπνεύματος (κρασί, τσίπουρο). Ευρύτερα χρειαζόμαστε μεγαλύτερη αυτοτέλεια στα του οίκου μας. Πρέπει να περάσουμε στην Περιφερειακή Διακυβέρνηση με ισχυρές, αυτοδύναμες θεσμικά και οικονομικά Περιφέρειες με πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη, στις επενδύσεις, στην παραγωγή, ενώ θα αποτελούν πυρήνες κοινωνικής αλληλεγγύης. Ιδέες όπως μια Περιφερειακή αγροδιατροφική σύμπραξη και η εφαρμογή της Περιφερειακής στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης (RIS3) αναλώνονται μόνο στη θεωρία, στην φλυαρία των business plans, ενώ θα έπρεπε να υπάρχει μια ξεκάθαρη θεσμική στρατηγική εφαρμογής τους. Βλέπουμε βεβαίως θετικά μηνύματα στον τουριστικό κλάδο και κάποια θετικά πρόσημα σε νούμερα που αντιπροσωπεύουν αναπτυξιακά μεγέθη στη χώρα, μα όλα αυτά δεν έχουν ακόμη άμεσο αποτέλεσμα στο πορτοφόλι του μέσου Έλληνα.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ πρέπει να ανοίξουμε την κουβέντα για τους θεσμούς και τα πρόσωπα που τους πλαισιώνουν, μια κατεξοχήν αναπτυξιακή κουβέντα ενώ ομοιάζει θεωρητική με υψηλές δόσεις ανεδαφικότητας. Πολύ καλό παράδειγμα η φετινή σύμπραξη τριών θεσμών για τη διεξαγωγή της 8ης Εμποροβιοτεχνικής Έκθεσης Πιερίας - Κεντρικής Μακεδονίας. Κάθε περιοχή χωριστά και εμείς στην Πιερία πρέπει να μάθουμε να σκεπτόμαστε από «μέσα προς τα έξω», δηλαδή να βλέπουμε τη γεωγραφική μας ενότητα ως μικρογραφία του κράτους προσπαθώντας να εξορκίσουμε τους δαίμονες που ταλανίζουν τα υπουργεία και τον κρατικό μηχανισμό. Μακάρι να μπορούσαμε να ξεκινήσουμε από την οικογένεια, αλλά ας επικεντρωθούμε στους οργανισμούς που εκπροσωπούν κατά τόπους τη λέξη «οικονομία». Το timing τη στιγμή αυτή είναι καλό. Ο Ford έλεγε πως το να βρεθούμε μαζί είναι μια αρχή, το να παραμείνουμε μαζί είναι μια πρόοδος και το να δουλέψουμε μαζί είναι επιτυχία. Στη νηπιακή ηλικία των κοινωνιών, οι ηγέτες του κράτους δημιουργούν τους θεσμούς. Αργότερα, οι θεσμοί δημιουργούν τους ηγέτες. Οι θεσμοί είναι νομικά πρόσωπα στα οποία ο νόμος παραχωρεί προνόμια και υποχρεώσεις ενώ όσο απομακρυνόμαστε από τον πυρήνα των συνταγματικά κατοχυρωμένων δομών, τόσο ο όρος «οργανισμός» τείνει να υποσκελίσει τη λέξη «θεσμός». Με τη λέξη «πρόσωπο» προσδιορίζουμε μια αναφορά και σχέση. Δηλαδή το πρόσωπο δεν μπορεί να υπάρξει έξω από την σχέση με τους άλλους, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως μία αποκομμένη ατομικότητα (προς - ώψ = ωπός, δηλ. όμμα, οφθαλμός, όψη. Έχω την όψη στραμμένη προς κάποιον ή σε κάτι).

Δεν υπάρχει οικονομική οντότητα στον κόσμο όπου οι διαπροσωπικές σχέσεις δεν επηρεάζουν τους θεσμούς, ανεξάρτητα από το ποιος κερδίζει στο τέλος, αν δηλαδή κυριαρχεί «η υπογραφή» έναντι της προσωπικότητας. Είτε είσαι ο Ντόναλντ Τραμπ είτε ο Πρόεδρος ενός σωματείου, ο χαρακτήρας σου, οι αδυναμίες σου, οι φιλοδοξίες και οι συμπάθειες/αντιπάθειες που έχεις θα επηρεάσουν τον θεσμικό σου ρόλο. Ο Μάρκος Αυρήλιος («Εις εαυτόν ΙΑ,14) έγραψε: «Αλλήλων καταφρονούντες, αλλήλοις αρεσκεύονται και αλλήλων υπερέχειν θέλοντες, αλλήλοις υποκατακλίνονται». Όσοι έχουν ασχοληθεί με την πολιτική στην πράξη ή στη θεωρία, γνωρίζουν πολύ καλά τη σημασία των θεσμών στην εύρυθμη λειτουργία μιας τοπικής κοινωνίας. Όσοι μιλούσαν για μεταρρυθμίσεις είχαν στο μυαλό τους μπαλώματα για ένα ρούχο που όμως δεν μας χωράει καν. Οι δομές λοιπόν χειροτέρεψαν ή δεν άλλαξαν υπό το βάρος της κρίσης και της κοινωνικής πίεσης. Όταν οι θεσμοί αποδυναμώνονται τότε εξυπακούεται ότι ισχυροποιείται ο ρόλος του προσώπου που όταν βρίσκεται σε θέση εξουσίας κάνει τη μεγάλη διαφορά για το καλό ή το κακό. Το «Αρχή άνδρα δείκνυσι» έχει διαχρονική σοφία και ισχύ. Υπάρχουν παραδείγματα όπου ισχυροί θεσμοί απορροφήθηκαν από ισχυρότερες προσωπικότητες και άλλα όπου οι θεσμοί μοιάζουν με ένα μεγάλο πουκάμισο μέσα στο οποίο «κολυμπούν» οι μικρές πολιτικές οντότητες. Κάνουν πάντα τη διαφορά τα πρόσωπα που δρουν όπως ο ποταμός με την κοίτη του καθώς τη διαμορφώνουν και διαμορφώνονται μέσα από αυτήν.

Ποιοι είναι λοιπόν εκείνοι οι φορείς, οι τοπικοί θεσμικοί παράγοντες της οικονομίας που καλούνται να κάνουν τη διαφορά στην περιοχή μας με το υπάρχον δυναμικό;

-  Το Επιμελητήριο που έχει και την τιμητική του στο παρόν έντυπο. Ένας δυναμικός οργανισμός με 10.500 περίπου μέλη. Μαζί με το Επιμελητήριο κατ’ οικονομία παρατίθενται η Ομοσπονδία Επαγγελματοβιοτεχνών, ο Εμπορικός Σύλλογος και όλοι οι σύλλογοι και τα επαγγελματικά σωματεία.
-  Η Πιερική Αναπτυξιακή μέσα στις αγκάλες της οποίας συμμετέχουν αναπτυξιακά η Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας, οι τρεις Πιερικοί Δήμοι, όμιλοι και σύλλογοι της Πιερίας, άρα σχεδόν το σύνολο των εν δυνάμει αναπτυξιακών θεσμών.
-  Η Συνεταιριστική Τράπεζα Πιερίας με 5.000 περίπου μέλη που επανεπενδύει όλη τη διαθέσιμη ρευστότητα αποκλειστικά στην τοπική κοινωνία.
-  Η Ένωση Ξενοδόχων Πιερίας, η Ομοσπονδία Ενοικιαζομένων Δωματίων και Διαμερισμάτων με το σύνολο των λοιπών τουριστικών φορέων.

Δεν μιλώ λοιπόν για θεσμικά ανώτερους εκπροσώπους, καθώς αυτοί χαράσσουν πολιτική σε κεντρικό επίπεδο και πρέπει απλώς να μεταφέρουν θεσμικά στην κεντρική εξουσία τις απόψεις των παραπάνω. Επίσης στους αναπτυξιακούς φορείς όσο παράδοξο και να ακούγεται θα πρέπει να συγκαταλέγεται κατά περίπτωση και η εκκλησία. Είναι μερικά ζητήματα στα οποία ο Μητροπολίτης θα μπορούσε συμβουλευτικά να δώσει διεξόδους και λύσεις. Πόσα τετραγωνικά μέτρα χρειάζονται λοιπόν για να μπορέσουν τα σημαίνοντα πρόσωπα να δώσουν προστιθέμενη αξία στους θεσμούς, χωρίς απλώς να πούμε ότι παίζουν καλώς τον ρόλο τους μεμονωμένα; Χρειάζονται τόσα τ.μ. όσο πιάνει ένα μικρό τραπέζι με τέσσερις έως έξι καρέκλες (η έκτη θέση για κάποιον που ξεχνώ). Χρειάζεται όμως περισσότερο όραμα, πραγματική διάθεση για συνεργασία και καλύτερες διαπροσωπικές σχέσεις. Σε έναν κόσμο που ολοένα στενεύει πρέπει ο καθένας μας να αναζητήσει τον κατά Σεφέρη «άλλον», τον άνθρωπο στη δική μας περίπτωση που εκπροσωπεί έναν θεσμό όποιος κι αν είναι, όπου κι αν βρίσκεται. Ας είμαστε πρακτικοί άνθρωποι υιοθετώντας το αξίωμα ότι όλες οι ενώσεις είναι θεμελιωμένες πάνω στις αμοιβαίες ανάγκες.

Υπάρχουν τρεις τρόποι στην πράξη για να σμιλευτεί αυτό το ζήτημα της σύμπραξης στο οποίο ο μέσος Έλλην έχει θεωρητική καλή προαίρεση και πρακτική αλλεργία :

Α. Η πιο μακρινή, ελαφρώς ουτοπική περίσταση του να εκλέγονται στους θεσμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και σε κάθε άλλο θεσμοθετημένο όργανο, οι «άριστοι». Δείτε λοιπόν το όνειρο: Κάνετε ο καθένας με χαρτί και μολύβι ή ηλεκτρονικά ένα γκάλοπ για το ποιους θεωρείτε σήμερα τους 100 πιο ικανούς ανθρώπους για να σας εκπροσωπήσουν στους Πιερικούς θεσμούς. Χωρίστε τους, πιθανόν κατά πεδίο ενδιαφέροντος ή με όποιο άλλο κριτήριο σας αρέσει. Αφότου περάσουν οι εκλογικές διαδικασίες σε κάθε τοπικό φορέα, ξαναπιάστε το χαρτί και δείτε πόσοι από αυτούς ήταν υποψήφιοι και πόσους τελικά ψηφίσατε από την αρχική σας επιλογή. Μακάρι να σκεπτόμασταν κατ’ αυτόν τον τρόπο όμως για πολλούς ισχύει αυτό που έλεγε ο Διογένης ότι «η στάση απέναντι στην εξουσία πρέπει να είναι ίδια με αυτήν απέναντι στη φωτιά: Να μη στέκεσαι ούτε πολύ κοντά, για να μην καείς, ούτε πολύ μακριά για να μην ξεπαγιάσεις». Πολύ πιθανόν οι κατά την εκτίμησή σας «άριστοι» να μην είναι ποτέ υποψήφιοι για την ανάληψη θώκων ευθύνης.

Β. Οι παραπάνω 4 ή 6 ομοτράπεζοι να ανοίξουν επίσημα πολύ συγκεκριμένα αναπτυξιακά ζητήματα στα οποία μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος. Εδώ όλα τα χριστιανικά δόγματα στην Ελλάδα, Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Προτεστάντες έχουν ανοίξει επίσημο διαδογματικό διάλογο για θέματα όπως η οικογένεια - δεν θα μπορέσουν (δεν θα πρέπει τουλάχιστον) να τα βρουν οι κορυφαίοι φορείς του τόπου για ζητήματα που σχετίζονται με το χρήμα και την ανάπτυξη; Μερικά παραδείγματα τα έχουν ήδη περιστασιακά ακουμπήσει στο παρελθόν κάποιοι εκπρόσωποι φορέων, αλλά δεν έχουμε περάσει στο δια ταύτα: Η αλλαγή τουριστικής και όχι μόνο ταυτότητας της περιοχής (brand name κτλ), η συνεκμετάλλευση ενός μόνιμου εκθεσιακού - συνεδριακού κέντρου με αναφορά στους αγρότες και στις τουριστικές κ.α. επιχειρήσεις, η προετοιμασία για τη δημιουργία τουριστικών λιμένων, ένα παμπιερικό portal που θα αναλάβει το ενιαίο marketing της περιοχής. Για να πραγματοποιηθούν φυσικά προτάσεις από τις πιο μικρές μέχρι τις πιο μεγάλες πρέπει να τελειώνουμε με το «κατόπιν ενεργειών μου» και το «ποιος θα φαίνεται πρώτος στη μαρκίζα». Να ξεμπερδεύουμε με το κράτημα της κορδέλας και να περάσουμε σε κοινά δελτία τύπου που θα τιμούν τον τόπο. Υπάρχει μια μικρή αχτίδα φωτός αν τα καταφέρουμε τοπικά, να περάσει το μήνυμα και στο κλεινόν άστυ καθώς η πολιτική εφαρμόζει πλέον ένα επιβαλλόμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα και αυτό θα συμβαίνει για πολλά ακόμη χρόνια.

Γ. Να περάσουμε ένα βήμα παραπάνω και να χτίσουμε (υποθετικό παράδειγμα) ένα ξεχωριστό ταμείο που θα λειτουργεί ως τοπική αναπτυξιακή Τράπεζα. Ρεαλιστικά το όχημα για κάτι τέτοιο λόγω της άδειας πιστωτικού ιδρύματος, ενδείκνυται να είναι η Πιερική Τράπεζα που καταστατικά μπορεί να ιδρύει υποκαταστήματα και πρακτορεία κατόπιν μελέτης βιωσιμότητας και να συμμετέχει σε οργανώσεις και σωματεία οποιασδήποτε βαθμίδας. Σκεφτείτε τι μπορούμε όλοι μαζί να καταφέρουμε στην Πιερία αν η Πιερική Αναπτυξιακή, το Επιμελητήριο, οι Τουριστικοί φορείς και η Τράπεζα υλοποιήσουν ένα αναπτυξιακό παράρτημα μικροπιστώσεων (microcredits) εντός της Τράπεζας ως επέκταση της ιδέας που κατέθεσε πριν αρκετά χρόνια στην Κ.Ε.Ε.Ε. ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου κ. Ηλίας Χατζηχριστοδούλου. Στο σενάριο αυτό θα είμαστε μία καλή πρακτική (best practice) που θα «κουμπώσει» πάνω στην αναπτυξιακή τράπεζα, όποτε κι αν δημιουργηθεί κεντρικά. Στόχος (ανεξαρτήτως κομμάτων) είναι η αναπτυξιακή τράπεζα να αποτελέσει έναν φορέα «ομπρέλα» με αντικείμενο μεταξύ άλλων την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προσέλκυσης επενδύσεων. Θα ενσωματωθεί μηχανισμός συνεργασίας με διεθνείς χρηματοδοτικούς θεσμούς που θα κάνει απευθείας χρηματοδοτήσεις με τη συμμετοχή των τραπεζών.
Και εκεί το πρόβλημα είναι η απουσία συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών φορέων για την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών μηχανισμών, όπως είναι τα διαρθρωτικά ταμεία, το πακέτο Γιούνκερ, αλλά και οι πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης κ.ά. Θα κληθούν να συμμετάσχουν ή να συνεργαστούν, φορείς του Δημοσίου με χρηματοδοτική ικανότητα ή αναπτυξιακό ρόλο (ΕΤΕΑΝ, ΟΑΕΠ, Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, Enterprise Greece κ.ά.).

Το να απαντήσει κανείς στο ερώτημα, αν τελικά κάνουν οι θεσμοί τα πρόσωπα ή τα πρόσωπα τους θεσμούς, είναι περίπου το ίδιο με το να απαντά στο αν έκανε η κότα το αυγό ή το αυγό την κότα. Σημασία έχει τι αξία προσθέτει το πρόσωπο στον θεσμό και πως ο οργανισμός (θεσμικά) εκφράζει τον λαό (πολίτες, επιχειρηματίες κ.ο.κ.) που εκπροσωπεί. Το χειρότερο από όλα είναι εμείς να απαξιώνουμε τους θεσμούς και να αδιαφορούμε. Γι’ αυτό και όλους τους προαναφερθέντες θεσμούς πρέπει να τους στηρίζουμε και όπου προβλέπονται στο κοντινό μέλλον διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας, η συμμετοχή μας να είναι ισχυρή.

Η χώρα μας διέρχεται μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής ιστορίας της. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008-2009 κατέδειξε με τον πιο εμφανή τρόπο το στρεβλό, αντιπαραγωγικό και αντιαναπτυξιακό μοντέλο οργάνωσης της ελληνικής οικονομίας, που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες.

Γίναμε αποδέκτες οικονομικών προγραμμάτων εξόδου από την κρίση. Λάβαμε εντολές για μείωση του κόστος λειτουργίας του δημοσίου, του κόστους παραγωγής, του κόστους ασφάλισης και τις εφαρμόσαμε με οριζόντια μέτρα, φροντίζοντας παράλληλα οι εκάστοτε κυβερνώντες, νυν και πρώην, να μετριάσουν το πολιτικό κόστος και να ικανοποιήσουν την κομματική τους πελατεία.

Δεν ασχοληθήκαμε με την ουσία του προβλήματος, που δεν είναι άλλο από το στρεβλό οικονομικό πρότυπο που έπρεπε να αλλάξει. Δεν ασχοληθήκαμε με τις μεταρρυθμίσεις που έπρεπε να γίνουν και θα είχαν ευεργετικό αποτέλεσμα για την οικονομία μας, με κορυφαίο παράδειγμα την αναβολή της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, αποδεικνύοντας ότι η πολυπόθητη πάταξη της γραφειοκρατίας αναβάλλεται επ΄αόριστον.

Δεν ασχοληθήκαμε με την μείωση των κρατικών δαπανών και του ίδιου του κράτους παρά μόνο με την επιβολή βαριάς φορολογίας σε ιδιώτες και επιχειρήσεις. Οι αδικαιολόγητες καθυστερήσεις επενδύσεων όπως του Ελληνικού, του Ο.Λ.Θ, κ.λ.π., αναβάλλουν την όποια ανάσα θα μπορούσε να δοθεί στην Ελληνική οικονομία και στο δεινό πρόβλημα της ανεργίας.

Ακόμη και σήμερα προτείνονται περισσότερα δημοσιονομικά μέτρα ως αντιστάθμισμα στις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν.

Τα αποτελέσματα είναι εμφανή:

Εμβάθυνση της ύφεσης, κλείσιμο επιχειρήσεων, γιγάντωση της ανεργίας, «μαύρες τρύπες» στα δημόσια ταμεία, η κάλυψη των οποίων συνεπάγεται νέα μέτρα δημοσιονομικού χαρακτήρα, ώστε να διαιωνίζεται ο γνωστός φαύλος κύκλος, στον οποίο έχουμε εγκλωβιστεί τα τελευταία χρόνια.

Η οριακή θετική μεταβολή του ΑΕΠ και η καταγραφή πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2016, σε καμιά περίπτωση δεν είναι αρκετά, ιδιαίτερα δε όταν οφείλονται σε συγκυριακούς παράγοντες. Όταν τα πρωτογενή πλεονάσματα στηρίζονται αποκλειστικά στην υπερφορολόγηση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και η καλή πορεία του τουρισμού στα γνωστά προβλήματα των γειτονικών χωρών, δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη.

Μια οικονομία που έχει συρρικνωθεί σε ποσοστό 25% τα τελευταία χρόνια, χρειάζεται γρήγορους ρυθμούς μεγέθυνσης για να επανέλθει στην κανονικότητα. Η μεγέθυνση αυτή μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων και των εξαγωγών.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο μιας υφεσιακής οικονομίας και μιας ταλαιπωρημένης κοινωνίας.
Έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο, με καταστροφικά αποτελέσματα για τη ζωή του Έλληνα πολίτη και των ελληνικών επιχειρήσεων.

Αντί να περιμένουμε τις υποδείξεις από το εξωτερικό και κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα έπρεπε εξαρχής να εφαρμόσουμε ένα πρόγραμμα ρεαλιστικό για την έξοδο της χώρας μας από την κρίση. Ένα πρόγραμμα βασισμένο στην περικοπή των άσκοπων δαπανών και σπάταλων επιλογών αλλά προσανατολισμένο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων και στην εξωστρέφεια.

Είναι τραγικό ακόμη και σήμερα να είμαστε εκτός της ποσοτικής χαλάρωσης που θα συνεπαγόταν εισροή 33 δις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στις ελληνικές Τράπεζες με ελάχιστο κόστος, να μην έχουμε καταθέσει ρεαλιστικά επενδυτικά σχέδια στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, να μην δεν έχουμε αξιοποιήσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουμε ως χώρα.

Ο τουρισμός, η ναυτιλία, η ενέργεια, οι μεταφορές, η εφοδιαστική αλυσίδα, τα τρόφιμα είναι μερικοί κλάδοι στους οποίους υπάρχουν ευκαιρίες για επενδύσεις με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ελληνική οικονομία.

Απαιτούνται τολμηρές και αποτελεσματικές δράσεις, με σύνεση και χωρίς ιδεολογικές εμμονές και προκαταλήψεις. Η Ελλάδα μπορεί να βγεί από το τέλμα της ύφεσης, να οικοδομήσει ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, στηριγμένο σε υγιείς βάσεις. Διαφορετικά δεν θα παράγουμε πλούτο, θα αναδιανέμουμε την φτώχεια.