Άποψη

Με αφορμή τα πρόσφατα ατυχήματα στον Όλυμπο, έρχεται δραματικά η επιβεβαίωση όλων των ανησυχιών, των καταγγελιών και των προτάσεων έμπειρων διασωστών, ορειβατών και οδηγών βουνού που χρόνια τώρα κρούουν το κώδωνα του κινδύνου για τα αυξανόμενα ατυχήματα και δυστυχήματα στον Όλυμπο. 

Ο Όλυμπος όσο κι αν οι τοπικοί φορείς αδιαφορούν για την προβολή και την αξιοποίησή του, έχει τόσες χάρες, τόσα θέλγητρα, τόσο απόθεμα ως φυσικό και πολιτιστικό μνημείο που χιλιάδες επισκεπτών τον προσεγγίζουν και φτάνουν σε διάφορα σημεία του από όλες τις άκρες της γης. Η επισκεψιμότητα χρόνο με το χρόνο – χωρίς καμιά οργανωμένη προβολή – αυξάνεται και δυστυχώς ως επακόλουθο αυξάνονται και τα ατυχήματα.

Κι αν οι τοπικοί και όποιοι αρμόδιοι αδιαφορούν για την σωστή αξιοποίηση του ιερού βουνού, δεν μπορούν πλέον να κωφεύουν στην οργάνωση της ασφαλούς επίσκεψης και μετακίνησης των επισκεπτών στο βουνό.

Πολλές φορές έχουν δει το φως της δημοσιότητες «κραυγές αγωνίας» φορέων και ανθρώπων  που γνωρίζουν τον Όλυμπο, γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητές του, τους κινδύνους που κρύβει μια επίσκεψη, μια ανάβαση χωρίς προετοιμασία και χωρίς την συνοδεία έμπειρων οδηγών. Επίσης πολλές φορές έχει επισημανθεί η παντελής έλλειψη υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών, οργανωμένου δικτύου υποδομών και σχεδίου αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών και διάσωσης σε περίπτωση ατυχημάτων.

Στατιστικά  και μόνο αν το δούμε είναι επιβεβαιωμένο ότι τα ατυχήματα και οι δραστηριότητες στο βουνό είναι έννοιες άμεσα συνυφασμένες. Είναι επίσης επιβεβαιωμένο ότι τα ατυχήματα προκύπτουν και προκαλούνται όταν δεν υπάρχει γνώση, πείρα και οργάνωση της διαδικασίας επίσκεψης ή ανάβασης στο βουνό. Η έλλειψη γνώσης, εμπειρίας και προετοιμασίας σε περίπτωση ατυχήματος προκαλεί πανικό λάθος διαχείριση και τελικά επιβάρυνση, μεγέθυνση του κινδύνου και τελικά τραγική κατάληξη.

Η πρόκληση για την επίσκεψη στο βουνό, για την απόλαυση της φύσης, του μεγαλείου των πολλαπλών γεωμορφολογικών εναλλαγών σε λίγο χώρο και χρόνο, φέρνει άτομα και ομάδες στο βουνό χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία, χωρίς την συνοδεία έμπειρου οδηγού και πολλές φορές επικρατεί η σιγουριά ότι είναι μια εύκολη διαδικασία και το χειρότερο ότι «τα ξέρουμε όλα».

Έμπειρος ορειβάτης και διασώστης του Ολύμπου έγραψε πρόσφατα για τις αναβάσεις και τους κινδύνους των ατυχημάτων: 

«Από την εμπειρία αλλά την ενασχόληση όλα αυτά τα χρόνια με τον Όλυμπο είδα ότι τις περισσότερες φορές τα ατυχήματα τα προκαλεί η σιγουριά και το «τα ξέρω όλα». Στον Όλυμπο, αλλά και γενικότερα στο βουνό, επιβάλλεται να είμαστε συγκρατημένοι αλλά και προσεκτικοί.

Θεωρώ ότι η γνώση σε συνδυασμό με την εμπειρία αλλά και την σωστή προετοιμασία μπορεί να μας εξασφαλίσει ασφαλείς περιηγήσεις στον Όλυμπο αλλά και σε κάθε βουνό, αρκεί να λάβουμε υπόψη τους πιθανούς κινδύνους και να προετοιμαστούμε κατάλληλα. Η ταπεινότητα και η κατάλληλη προετοιμασία με την κατάλληλη συνοδεία μπορεί να δώσει την πιο όμορφη εμπειρία ακόμα και σε ανθρώπους που δεν έχουν βρεθεί άλλη φορά στον Όλυμπο».

Το φαράγγι του Ορφέα

Τα τελευταία χρόνια ένας τόπος που ανταγωνίζεται δυναμικά σε αριθμό επισκεπτών τις κλασικές αναβάσεις προς τις κορφές του Ολύμπου, είναι το φαράγγι του Ουρλιά, το «Φαράγγι του Ορφέα» όπως καθιερώνεται να λέγεται πλέον διεθνώς. Και το «διεθνώς» δεν είναι τυχαίος όρος αφού αυτός ο χώρος δέχεται επισκέπτες απ όλο τον κόσμο καθ όλη την διάρκεια του χρόνου με κορύφωση βέβαια – χιλιάδες επισκέπτες κάθε μέρα! – τους καλοκαιρινούς μήνες. Το μεγάλο φαράγγι, ένα από τα ομορφότερα στον κόσμο, με τους πολλούς καταρράκτες τις λίμνες και το μαγευτικό τοπίο, συγκεντρώνει χιλιάδες επισκεπτών είτε για μια απλή βόλτα, είτε για να  κάνουν καταβάσεις στους καταρράκτες και να βουτήξουν στα κρυστάλλινα νερά των λιμνών. Οι περισσότεροι χωρίς καμιά προετοιμασία, πολλοί με αμφιβόλου γνώσεις και εμπειρίας οδηγούς τουριστικών γραφείων απ΄ όλη την Ελλάδα, και ελάχιστοι – δυστυχώς - με έμπειρους και πιστοποιημένους οδηγούς κατάβασης φαραγγιών.

Το χειρότερο όμως είναι ότι όλος αυτός ο κόσμος προσεγγίζει την περιοχή του φαραγγιού από ένα δρόμο χωρίς καμιά σήμανση, σε αρκετά σημεία επικίνδυνο και διαβρωμένο από κατολισθήσεις. Όταν φτάνει στο τέρμα του δρόμου δεν υπάρχει ούτε υποτυπώδης χώρος υποδοχής, δεν υπάρχουν οδηγίες και πληροφορίες για τον χώρο.

Αποτέλεσμα είναι αυτό το μοναδικής ομορφιάς τοπίο, η φυσική water land, να μεταβάλλεται σε ένα σκουπιδότοπο, να καταστρέφεται η χλωρίδα από τα δεκάδες μονοπάτια που ανεξέλεγκτα ανοίγονται από τους επισκέπτες που ψάχνουν πως θα προσεγγίσουν σημεία του φαραγγιού.

Το χειρότερο είναι – κι αυτό αποτελεί σήμα κινδύνου – η παντελής έλλειψη υποδομών και σχεδίου για την αντιμετώπιση κινδύνου ατυχήματος, το οποίο αν προκύψει μπορεί να είναι καταστροφικό.

Χωρίς να καταστροφολογούμε, αλλά απλά να τονίζουμε την έλλειψη οργάνωσης των χώρων αυτών που η φύση απλόχερα προσέφερε στην Πιερία, επισημαίνουμε πως αυτοί που τάχτηκαν να υπηρετήσουν και διαχειριστούν την τύχη του τόπου θα πρέπει να πάψουν να αδιαφορούν. Η ευθύνη είναι όλη δική τους.Και για την μη αξιοποίηση, και για τυχόν προβλήματα ατυχημάτων που θα προκύψουν από την αδιαφορία τους.

Αυτά λίγο πριν τις εκλογές της Κυριακής 26 Μαΐου ας αποτελέσουν και κριτήριο επιλογής για τους μέχρι τώρα άρχοντες της αυτοδιοίκησης (Περιφέρεια και Δήμους) που η πλήρης αδιαφορία τους, μας υποχρεώνει  να εκφράσουμε ακόμη μια φορά την αγωνία μας και να ρωτήσουμε «Γιατί ο Όλυμπος παραμένει ξέφραγο αμπέλι;»

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας

Οι εκπαιδευόμενοι/ες του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ) Κατερίνης ξεναγήθηκαν στον αρχαιολογικό χώρο και στο μουσείο του Δίον Πιερίας.

Με τη συνδρομή της ξενάγησης, που συντόνισε η εκπαιδεύτρια Άννα Μπονάρου, ενημερώθηκαν για τα πλούσια ευρήματα και την μακρά ιστορία του. Η ανοιξιάτικη φύση και ο ήλιος της πεδιάδας του Ολύμπου έδωσαν μια μαγευτική διάσταση στο τοπίο γενικότερα και το βουνό ειδικότερα και σε συνδυασμό με την ευχάριστη παρέα και την καλή διάθεση όλων έκαναν την επίσκεψη αλησμόνητη.

Ολοκληρώθηκε η Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας που διοργάνωσε το ΤΕΙ της Κατερίνης

Με τη λήξη των εκδηλώσεων της 5η Εβδομάδας  Επιστήμης και Τεχνολογίας οι Καθηγητές, το Τεχνικό και Διοικητικό προσωπικό του Τμήματος Διοίκησης Συστημάτων Εφοδιασμού ευχαριστεί για μια ακόμη φορά όλους όσους συμμετείχαν στις εκδηλώσεις του Τμήματος, τους μαθητές, καθηγητές, γονείς και όλους γενικά τους φίλους της Επιστήμης και της Τεχνολογίας που παρακολούθησαν τις εκδηλώσεις της εβδομάδας από 13-17 Μαΐου στις εγκαταστάσεις του Τμήματος.

Φέτος στην εβδομάδα εντάχθηκε και Έκθεση Ζωγραφικής με θέμα «Το ταξίδι των ανθρώπων και των πραγμάτων» με τη συμμετοχή πολύ σπουδαίων Ελλήνων σύγχρονων καλλιτεχνών, έκθεση που συνεχίζεται μέχρι τις 2-Ιουνίου στο κτήριο Τσαλόπουλου στην Πλατεία Δημοκρατίας.

Σκοπός και της φετινής εβδομάδας ήταν να είναι καλύτερη από την προηγούμενη και πιο πλούσια σε εκδηλώσεις, ώστε να αποτελέσει έναν θεσμό που σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς θα φέρνει σε επαφή το ευρύ κοινό της Κατερίνης αλλά και της Πιερίας με επιστήμονες, ερευνητές, αξιόλογους ανθρώπους της Επιστήμης και της Τεχνολογίας ώστε να μεταφέρεται η γνώση, οι ιδέες, οι αξίες της επιστημονικής έρευνας και των τεχνολογικών εφαρμογών, ιδιαίτερα στους μαθητές, τους φοιτητές και τους νέους.

Στη διάρκεια των εκδηλώσεων πάνω από 1000 επισκέπτες παρακολούθησαν επιστημονικά πειράματα επιδείξεις τεχνολογικών εφαρμογών, παρουσιάσεις  και εργαστήρια.

Τα στελέχη του Τμήματος Διοίκησης Εφοδιαστικής Αλυσίδας του ΤΕΙ Κατερίνης ευχαρίστησαν ιδιαίτερα τους καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πιερίας για τη συμμετοχή τους και την άψογη παρουσίαση των πειραμάτων και παρουσιάσεών: την Χημικό Χριστίνα Ζέτα, την Πληροφορικό Μαρία Ντανά, τους Φυσικούς Νίκο Ιωάννου, Ευστάθιο Τασχουνίδη και Γεώργιο Καραλέκα και ιδιαίτερα τον Φυσικό Χρήστο Πετούση τόσο για τις παρουσιάσεις του όσο και για την όλη δράση του ως εμπνευστή και πρωτεργάτη των εκδηλώσεων από την πρώτη χρονιά της υλοποίησής τους .

Τέλος ευχαρίστησαν τους κ. Θ. Ζάγκα, καθηγητή, πρόεδρο τμήματος Δασολογίας του ΑΠΘ και Διευθυντή Εργαστηρίου Δασοκομίας, τον κ.  Ε. Καραγιάννη, καθηγητή και Διευθυντή του Εργαστηρίου Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας του Α.Π.Θ και τον Δρ. ΑΘ. Παπαδόπουλο, Δασολόγο από την Υπηρεσία Περιβάλλοντος Δήμου Κατερίνης, για την παρουσίασή τους στην εσπερίδα με θέμα: «Το πράσινο, τα δάση και η Αειφόρος Ανάπτυξη της υπαίθρου».

4^η Συνάντηση Ομάδας Πρωτοβουλίας

Την Κυριακή, 2 Ιουνίου, θα γίνει η τέταρτη συνάντηση της Ομάδας Πρωτοβουλίας για την συμβολή των Παλαιών Προσκόπων στην Τοπική Ανάπτυξη, με θέμα: Κυκλική Οικονομία & zero waste, στην Λέσχη του 1^ου Συστήματος Προσκόπων Θέρμης.

Η πρώτη συνάντηση, έβαλε τα οργανωτικά θέματα. Στις 21 Απριλίου, συζητήσαμε με θέμα την Συμβολή του Προσκοπισμού στην Τοπική Ανάπτυξη. Στις 5/5/2019 το θέμα ήταν: «Τοπική Ανάπτυξη και Συμμετοχή των πολιτών», με εισηγητή τον κ. Γεώργιο Δαουτόπουλο, συνταξιούχο Καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Την Κυριακή, 2 Ιουνίου, στις 11 το πρωί για την «Κυκλική Οικονομία» προβλέφθηκε εισήγηση από τον κ Νίκο Νικολαΐδη (Ms Περιβαλλοντολόγο, Μηχανικό) και για το «Zero Waste» κλήθηκε εισηγήτρια η κα Ελισάβετ-Ειρήνη Μιχαηλίδου (μέλος ΚοινΣΕΠ ΩΡΕΣ & ElisMadeIt).

Το τελευταίο διάστημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση γίνονται έντονες συζητήσεις που ξεκινούν από την κρίση χρέους της Ελλάδας (… ίσως θα είμαστε σε κηδεμονία άλλα 95 χρόνια) και καταλήγουν σε θέματα που αγγίζουν την υπόσταση, τις αξίες και το μέλλον της ενωμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε πιο τεχνοκρατικό επίπεδο, μια νέα ελπιδοφόρα ιδέα αρχίζει να συζητείται, αυτή της Κυκλικής Οικονομίας (Circular Economy).Ή όπως θα μπορούσαμε να πούμε της επιστροφής στις αειφόρες πρακτικές των κοινωνιών της υπαίθρου. Ένα πλινθόκτιστο διώροφο σπίτι στις Πρέσπες ήταν τυπικό δείγμα της αειφορικής χρήσης των τοπικών μόνο πόρων, από μια κοινωνία με πολύ λιγότερες γνώσεις από την σημερινή, και με πολλή λιγότερη διαθέσιμη τεχνολογία, αλλά με περισσότερη σοφία.

Με την Κυκλική Οικονομία προωθείται, «η ταυτόχρονη βελτίωση της οικονομικής ευημερίας και του περιβάλλοντος, εγχείρημα που παλαιότερα θεωρείτο ανάλογο με τον τετραγωνισμό του κύκλου». Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας, βασίζεται στη δημιουργία ενός νέου μοντέλου που θα περιορίζει την κατανάλωση εντός των οικολογικών ορίων του πλανήτη. Ή απλά ότι μέχρι σήμερα θεωρείτο απόρριμμα και σκουπίδι, να είναι χρήσιμη πρώτη ύλη για κάποια άλλη διαδικασία.

Μέχρι σήμερα η ανάπτυξη βασιζόταν σε ένα μοντέλο εντατικής χρήσης των διαθέσιμων και εισαγόμενων πόρων χωρίς να υπολογίζονται στον βαθμό που έπρεπε οι μακροπρόθεσμες συνέπειες και με τις τιμές των πόρων να αυξάνονται διαρκώς. Η αλλαγή που προτείνεται να γίνει μέσω της Κυκλικής Οικονομίας βασίζεται στη μεγιστοποίηση της απόδοσης των υπαρχόντων πόρων και στη μείωση των απωλειών κατά τη χρήση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη στροφή από το γραμμικό μοντέλο «προμήθεια, παραγωγή, κατανάλωση & απόρριψη» σε ένα μοντέλο που βασίζεται στο «κυκλικό» τετράπτυχο «επαναχρησιμοποίηση, επισκευή, ανακαίνιση & ανακύκλωση».

Ότι κάναμε με τον παππού μου στο χωριό (Καταχάς, Πιερίας). Δεν πετούσαμε τίποτε. Ότι δεν τον τρώγαμε πήγαινε στα οικόσιτα. Ξαναχρησιμοποιούσαμε ακόμα και τα ρούχα, και τις κούνιες των παιδιών, και πολλά άλλα. Ακόμα και τα τενεκεδάκια από τις κονσέρβες, μια φορά τον μήνα, ανοίγαμε ένα λάκκο και αφού τα περιβρέχαμε με λίγο πετρέλαιο τα καίγαμε (για να καεί η πλαστική μεμβράνη) και τα θάβαμε για να απορροφήσει τον σίδηρο η γη. Περιττό να τονίσω ότι κάναμε ένα σωρό παιχνίδια από τα τενεκεδάκια, κάναμε χωνιά και καταβρεχτήρια.

«Το Zero Waste είναι ένα ηθικό, οικονομικό, επαρκές και με όραμα κίνημα που έχει ως στόχο να καθοδηγήσει τους ανθρώπους στην αλλαγή του τρόπου ζωής τους και των πρακτικών τους, ώστε αυτές να μιμούνται έναν βιώσιμο και φυσικό κύκλο ζωής, κατά τον οποίο όλα τα απορριφθέντα υλικά θα έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να αποτελούν πόρους προς χρήση από άλλους ανθρώπους, μας λέει η κα Ελισάβετ-Ειρήνη Μιχαηλίδου, από την ΚοινΣΕπ ΩΡΕΣ (Σέρρες)

Zero Waste σημαίνει σχεδιασμός και διαχείριση των προϊόντων και διαδικασιών για την συστηματική αποφυγή & εξάλειψη του όγκου και της τοξικότητας των αποβλήτων και των υλικών, τη διατήρηση και την ανάκτηση όλων των πόρων, και τον τερματισμό της καύσης ή ταφής των αποβλήτων.

Η υιοθέτηση ενός Zero Waste τρόπου ζωής μπορεί να εξαλείψει όλες τις ρίψεις απορριμμάτων στο έδαφος, το νερό ή τον αέρα που αποτελούν απειλή για την υγεία του πλανήτη, των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών»

Τα 5 «R» του Zero Waste, θα μας πει η κα Ε-Ε. Μιχαηλίδου, είναι:

-Refuse- Άρνηση, για κατανάλωση και προϊόντα που δεν χρειαζόμαστε.

-Reduce- Μείωση, στο ελάχιστο αυτών που δεν μπορούμε να αποφύγουμε

-Reuse- Επαναχρησιμοποίηση, για ότι μπορούμε να ξαναχρησιμοποιήσουμε.

-Recycle-Ανακύκλωση, για ότι δεν να μειώνονται ή ξαναχρησιμοποιούνται.

-Rot-Κομποστοποίηση, Κομποστοποίηση οργανικών απορριμμάτων.

Και τα «R» μπορούν να συνεχίσουν με:

-Repair-Επιδιόρθωση, πολλά προϊόντα μπορούν να επιδιορθωθούν ή να γίνουν μέρος άλλου προϊόντος.

-Rehome-Επανασχεδίαση σπιτιού, Διαμόρφωση σπιτιού με τρόπο που να χρησιμοποιούνται ότι είναι όντως απαραίτητα

-Replant-Επαναφύτευση, λαχανικών, βοτάνων και άλλων

Αλλά το πιο σημαντικό «R» είναι το:

-ReThink-Αλλαγή σκέψης

Έτσι την Κυριακή, 2 Ιουνίου, διατηρώντας τα κυρίαρχα στοιχεία από το βιβλίο του καθ Γ. Δαουτόπουλου «ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» θα προσεγγίσουμε τόσο την τεχνολογία της Κυκλικής Οικονομίας, όσο και το κίνημα Zero Waste.

Ο σχεδιασμός της Ομάδας Πρωτοβουλίας προβλέπει συζήτηση για την ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ στις 7 Ιουλ 2019, στις 11.00, και στις 1 Αυγ 2019, ανάρτηση selfi φωτογραφιών με προσκοπική μαντήλα στο Facebook (ΝΑΙ… ήμουν και εγώ πρόσκοπος) όσων έδωσαν την προσκοπική τους υπόσχεση στο 1^ο Σύστημα Προσκόπων Θέρμης ή/& κατοικούν στα όρια του Δήμου Θέρμης, πάντα σε σχέση με τους 17 Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης για τον Πλανήτη, όπως δεσμεύθηκαν τα 193 κράτη του ΟΗΕ και οι Πρόσκοποι.

Και ήδη καθορίσθηκαν οι συναντήσεις στις 1 Σεπ 2019, στις 6 Οκτ 2019, στις 3 Νοε 2019 και στις 8 Δεκ 2019, με τελευταίο θέμα: ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ Κοινοτικής Ανάπτυξης.

Δημήτρης Μιχαηλίδης